პანტერები კურსკის შვერილზე


პანტერები კურსკის შვერილზე

k-r_w-kdaw8

(ჟურნალი “ტანკომასტერი” — 1999. — No 5)

ტანკ “პანტერაზე” მრავალი წიგნი და სტატიაა დაწერილი. შეიძლება მოგვეჩვენოს, რომ ამ სახელგანთქმული საბრძოლო მანქანის შესახებ ახალს უკვე ვერც ვერაფერს ვიტყვით. და, მიუხედავად ამისა, “პანტერების” ისტორიაში მრავლადაა ე.წ. “თეთრი ლაქები”, რომლების ჯერაც უცდიან თავიანთ მკვლევარებს. ერთ-ერთ ასეთ “ლაქას”, როგორც აღმოჩნდა, წარმოადგენს “პანტერების” გამოყენება 1943 წლის ივლისში ოპერაცია “ციტადელის” მსვლელობის დროს.

Continue reading

ფალუჯის პირველი შტურმი – ოპერაცია “Vigilant Resolve” (აპრილი 2004)


სუნიტური სამკუთხედი

ფალუჯის პაციფიკაციისკენ მიმართული ამერიკული სამხედრო ოპერაცია, რომელმაც მიიღო კოდური სახელწოდება “ფხიზელი გადაწყვეტილება” (Vigilant Resolve), ფაქტიურად 2004 წლის 4 აპრილს დაიწყო, როდესაც საზღვაო ქვეითებმა ბლოკპოსტებით, ტანკებით, ჯავშანმანქანებითა და “ჰამვებით” გადაკეტეს ქალაქის ყველა მისადგომი, მთლიანად მოწყვიტეს რა ქალაქი გარესამყაროს, და ამით პრაქტიკაში მოახდინეს საყოველთაოდ მიღებული ამერიკული საბლოკადო ტაქტიკის ქმედითობის დემონსტრირება.

Continue reading

ადმირალ იამამოტოს უკანასკნელი გაფრენა


ოპერაცია შურისძიება

1943 წლის 17 აპრილის საღამოს ამერიკის სამხედრო-საჰაერო ძალების მე-13 საჰაერო არმიის სარდლობამ ვაშინგტონიდან ზესაიდუმლო შეტყობინება მიიღო. საზღვაო დაზვერვამ მოიპოვა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ მომდევნო დილით იაპონიის გაერთიანებული ფლოტის სარდალი რაბაულადან ბუგენვილში მიფრინავდა. ადმირალი ისოროკუ იამამოტო მოწინავე სამხედრო-საზღვაო ბაზების ინსპექციას ასრულებდა, და შემთხვევით მოხვდა ამერიკული Р-38-ის ტიპის გამნადგურებლების მოქმედების არეალში, რომლებიც კუნძულ გუადალკანალის აეროდრომზე ბაზირებდნენ.

Continue reading

პოლკოვნიკ დულიტლის რეიდი


პოლკოვნიკ დულიტლის რეიდი


როდესაც წყნარ ოკეანეში ომი დაიწყო, თავიდან სტრატეგიული ინიციატივა იაპონელებს ეპყრათ ხელთ. იაპონურმა არმიამ ამერიკელებს მრავალი მნიშვნელოვანი მარცხი მიაყენა: პერლ-ჰარბორი, კლარკ-ფილდი, უეიკი, გუამი და მანილა. აუცილებელი იყო რევანში. 1942 წლის 10 იანვარს, შაბათ დღეს, კომანდორი ფრენსის ს. ლოუ, აშშ-ის ფლოტის სარდალ ადმირალ ერნსტ ჯ. კინგის შტაბის ოპერატიული ოფიცერი, უახლესი ამერიკული ავიამზიდის – „ჰორნეტის“ – დასათვალიერებლად ნორფოლკის ბაზაზე ჩავიდა. როდესაც ლოუს თვითმფრინავმა უკვე სიმაღლე აიღო და ვაშინგტონისკენ გაემართა, ლოუმ მეზობელ ასაფრენ-დასაფრენ ზოლზე დატანილი ხაზი შენიშნა. ამერიკულ ბომბდამშენთა წყვილი ამ მომენტში სასწავლო ფრენებს ახორციელებდა აეროდრომის შეზღუდულ ზოლებზე. სწორედ მაშინ ლოუს თავში დაებადა იაპონიის დედაქალაქზე იერიშის განხორციელების გეგმა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების საშუალო ბომბდამშენების გამოყენებით.

Continue reading

თავდასხმა პერლ-ჰარბორზე


თავდასხმა პერლ-ჰარბორზე

პერლ-ჰარბორის ტრაგედიის მიზეზებზე ცალსახა პასუხის გაცემა, ალბათ, შეუძლებელია.  ამერიკელი ისტორიკოსები მეტწილად აქცენტირებენ იაპონელთა თავდასხმის მოულოდნელობასა და „მუხანათობაზე“. მართლაც, 1930-იანი წლების რთულ საერთაშორისო ვითარებაში აშშ მთელი ძალებით ცდილობდა შეენარჩუნებინა მშვიდობა წყნარ ოკეანეში და არ დაეშვა ურთიერთობების გამწვავებას იაპონიასთან. აკეთებდა ამას არა მხოლოდ და არა იმდენად მშვიდობისმოყვარეობიდან გამომდინარე.  უბრალოდ ამერიკის შეიარაღებული ძალების სარდლობა თვლიდა, რომ მათი ქვეყანა მზად არ იყო მომავალი მსოფლიო ომის ორ ფრონტზე ბრძოლისთვის, და პრიორიტეტის სახით ევროპის მიმართულება აირჩია. ამერიკელები არა მხოლოდ არ ერეოდნენ იაპონია-ჩინეთის ომში, არამედ რეაგირებაც კი არ მოახდინეს იაპონური თვითმფრინავების მიერ ამერიკული საკანონერო გემ „პენაის“ განადგურებაზე, რომელმაც ბორტზე მიიღო აშშ-ის საელჩოს ევაკუირებული თანამშრომლები (ინციდენტი მოხდა 1937 წლის 12 დეკემბერს მდინარე იანძზე).

Continue reading

„ზეზუსტი მსროლელები“ ვერმახტიდან


„ზეზუსტი მსროლელები“ ვერმახტიდან

როდესაც საუბარია მეორე მსოფლიო ომის პერიოდის სნაიპინგის შესახებ, მაშინ, როგორც წესი, საბჭოელ სნაიპერებს იგონებენ.  მართლაც, სნაიპერული მოძრაობის ისეთი მასშტაბები, როგორიც იმ წლებში წითელ არმიაში იყო, არც ერთ სხვა არმიაში არ ყოფილა, ხოლო საბჭოელი სნაიპერების მიერ განადგურებული მტრის ჯარისკაცებისა და ოფიცრების საერთო რაოდენობა ათობით ათასს მოითვლის.

Continue reading

„ბრანდენბურგ-800“


„ბრანდენბურგ-800“

ისტორია ნაცისტური გერმანიის არმიული სპეცრაზმისა

ხშირად მეორე მსოფლიო ომში გერმანიის სადაზვერვო-დივერსიული ქვედანაყოფების მოქმედებები ასოცირდება სხვადასხვა საბრძოლო ჯგუფებთან სს-ის ჯარების შემადგენლობაში და „№ 1 ნაცისტი დივერსანტის“ – ოტო სკორცენის პიროვნებასთან. უნდა აღინიშნოს, რომ ამგვარმა შეცდომამ ერთობ ფართო გავრცელება მოიპოვა თანამედროვე ლიტერატურაში, სადაც ძალიან ხშირად წინა პლანზე დგას ჩატარებული ოპერაციის „სენსაციურობა“ და არა მისი ჭეშმარიტი ისტორიული მნიშვნელობა. ამ თვალსაზრისით ლეგენდარული სკორცენის პარაშუტისტების საქმიანობა ახლოსაც კი ვერ მივა იმ წვლილთან, რომელიც სამხედრო ხელოვნების განვითარებაში შეიტანა „ბრანდენბურგმა“ – ვერმახტის მთავარმა სადაზვერვო-დივერსიულმა ქვედანაყოფმა.

Continue reading