სატანკო ბრძოლა ელ-ალამეინთან


სატანკო ბრძოლა ელ-ალამეინთან

(ნაწილი პირველი)

1

 სატანკო ბრძოლა ელ-ალამეინის რაიონთან მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას საბჭოთა-გერმანიის ფრონტს მიღმაგამართულიამ სახის უმსხვილესი ოპერაცია იყო. ჩრდილოეთ აფრიკის უდაბნოში ბრიტანული მე-8 არმიის ჯავშანსატანკო ნაწილებმა პირველად შეძლეს დამაჯერებელი გამარჯვების მოპოვება გერმანული “აფრიკული კორპუსის” სატანკო ნაწილებთან, რომელსაც ლეგენდარული გერმანელი სარდალი ერვინ რომელი მეთაურობდა.  ელ-ალამეინის ბრძოლა, სტალინგრადთან ერთად,  გარდამტეხ მომენტად იქცა ანტიჰიტლერული კოალიციისა და ღერძის ქვეყნების უდიდეს დაპირისპირებაში. დასავლურ ისტორიოგრაფიაში ეს მოვლენა “Operation SuperCharge”-ად ან უბრალოდ “ელ-ალამეინის მეორე ბრძოლად” მოიხსენიება.

აფრიკული ისტორია

საბრძოლო მოქმედებები ჩრდილოეთ აფრიკაში 1940 წლის 13 სექტემბერს იტალიური ჯარების აღმოსავლეთ ლიბიასა და ეგვიპტეში შეჭრით დაიწყო, რის მიზანსაც წარმოადგენდა კაიროს, ალექსანდრიის – ხმელთაშუა ზღვაში ბრიტანული ფლოტის მთავარი ბაზის, და სუეცის არხის დაკავება და ამის შემდგომ ახლო და შუა აღმოსავლეთში გაღწევა. ვინაიდან სამხედრო წარმატებები იტალიურ არმიას თან არ დევდა, მალე ინგლისელებთან საბრძოლველად ჩრდილოეთ აფრიკის ტერიტორიაზე გერმანული ჯარები გადასხდნენ. 1940-41 წლებში ბრძოლები გარდამავალი უპირატესობებით მიმდინარეობდა, და ჩრდილოეთ აფრიკის ბედიც სწორედ 1942 წლის კამპანიებმა გადაწყვიტა. რაც შეეხება ჩვენს ისტორიას, ის იწყება ოპერაციით (1942 წლის 4 მაისიდან 4 ივლისამდე), რომელმაც ღერძის ქვეყნების ჯარები ელ-ალამეინის ზღუდესთან გაიყვანა.

Continue reading

Advertisements

ოპერაცია “მერკური”


უვერტურა

1941 წლის აპრილში ბალკანეთის ლაშქრობის მსვლელობისას გერმანიამ და იტალიამ კონტინენტური საბერძნეთის ოკუპირება მოახდინეს. რა თქმა უნდა, ამით კონტროლი არ დამყარებულა აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში და მხოლოდ აქედან ინგლისის გაძევების დასაწყისს წარმოადგენდა. ამისათვის საჭირო იყო სუეცის არხის, კვიპროსისა და მალტის წართმევა, თუმცა უპირველეს ამოცანას კრეტის დაკავება წარმოადგენდა.

Continue reading

Ju.87-ის ევროპული კარიერა


Ju.87-ის ევროპული კარიერა

პოლონეთი, დანია, ნორვეგია, ბელგია, საფრანგეთი…

ესპანეთის შედგომ „შტუკების“ სამიზნედ პოლონეთი იქცა. პოლონეთზე თავდასხმაში მონაწილეობდა ლუფტვაფეს შემდეგი ქვედანაყოფების Ju-87-ები:

Continue reading

პანტერები კურსკის შვერილზე


პანტერები კურსკის შვერილზე

k-r_w-kdaw8

(ჟურნალი “ტანკომასტერი” — 1999. — No 5)

ტანკ “პანტერაზე” მრავალი წიგნი და სტატიაა დაწერილი. შეიძლება მოგვეჩვენოს, რომ ამ სახელგანთქმული საბრძოლო მანქანის შესახებ ახალს უკვე ვერც ვერაფერს ვიტყვით. და, მიუხედავად ამისა, “პანტერების” ისტორიაში მრავლადაა ე.წ. “თეთრი ლაქები”, რომლების ჯერაც უცდიან თავიანთ მკვლევარებს. ერთ-ერთ ასეთ “ლაქას”, როგორც აღმოჩნდა, წარმოადგენს “პანტერების” გამოყენება 1943 წლის ივლისში ოპერაცია “ციტადელის” მსვლელობის დროს.

Continue reading

ფალუჯის პირველი შტურმი – ოპერაცია “Vigilant Resolve” (აპრილი 2004)


სუნიტური სამკუთხედი

ფალუჯის პაციფიკაციისკენ მიმართული ამერიკული სამხედრო ოპერაცია, რომელმაც მიიღო კოდური სახელწოდება “ფხიზელი გადაწყვეტილება” (Vigilant Resolve), ფაქტიურად 2004 წლის 4 აპრილს დაიწყო, როდესაც საზღვაო ქვეითებმა ბლოკპოსტებით, ტანკებით, ჯავშანმანქანებითა და “ჰამვებით” გადაკეტეს ქალაქის ყველა მისადგომი, მთლიანად მოწყვიტეს რა ქალაქი გარესამყაროს, და ამით პრაქტიკაში მოახდინეს საყოველთაოდ მიღებული ამერიკული საბლოკადო ტაქტიკის ქმედითობის დემონსტრირება.

Continue reading

ადმირალ იამამოტოს უკანასკნელი გაფრენა


ოპერაცია შურისძიება

1943 წლის 17 აპრილის საღამოს ამერიკის სამხედრო-საჰაერო ძალების მე-13 საჰაერო არმიის სარდლობამ ვაშინგტონიდან ზესაიდუმლო შეტყობინება მიიღო. საზღვაო დაზვერვამ მოიპოვა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ მომდევნო დილით იაპონიის გაერთიანებული ფლოტის სარდალი რაბაულადან ბუგენვილში მიფრინავდა. ადმირალი ისოროკუ იამამოტო მოწინავე სამხედრო-საზღვაო ბაზების ინსპექციას ასრულებდა, და შემთხვევით მოხვდა ამერიკული Р-38-ის ტიპის გამნადგურებლების მოქმედების არეალში, რომლებიც კუნძულ გუადალკანალის აეროდრომზე ბაზირებდნენ.

Continue reading

პოლკოვნიკ დულიტლის რეიდი


პოლკოვნიკ დულიტლის რეიდი


როდესაც წყნარ ოკეანეში ომი დაიწყო, თავიდან სტრატეგიული ინიციატივა იაპონელებს ეპყრათ ხელთ. იაპონურმა არმიამ ამერიკელებს მრავალი მნიშვნელოვანი მარცხი მიაყენა: პერლ-ჰარბორი, კლარკ-ფილდი, უეიკი, გუამი და მანილა. აუცილებელი იყო რევანში. 1942 წლის 10 იანვარს, შაბათ დღეს, კომანდორი ფრენსის ს. ლოუ, აშშ-ის ფლოტის სარდალ ადმირალ ერნსტ ჯ. კინგის შტაბის ოპერატიული ოფიცერი, უახლესი ამერიკული ავიამზიდის – „ჰორნეტის“ – დასათვალიერებლად ნორფოლკის ბაზაზე ჩავიდა. როდესაც ლოუს თვითმფრინავმა უკვე სიმაღლე აიღო და ვაშინგტონისკენ გაემართა, ლოუმ მეზობელ ასაფრენ-დასაფრენ ზოლზე დატანილი ხაზი შენიშნა. ამერიკულ ბომბდამშენთა წყვილი ამ მომენტში სასწავლო ფრენებს ახორციელებდა აეროდრომის შეზღუდულ ზოლებზე. სწორედ მაშინ ლოუს თავში დაებადა იაპონიის დედაქალაქზე იერიშის განხორციელების გეგმა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების საშუალო ბომბდამშენების გამოყენებით.

Continue reading